Supporting Bilingual Learners: When to Use Afrikaans, English, or Both

Lees die Afrikaanse weergawe hier:

Ondersteuning van Tweetalige Leerders: Wanneer om Afrikaans, Engels of Albei te Gebruik

In many South African classrooms, bilingualism is not the exception—it is the norm. Teachers often work with learners who think, speak, and learn across both Afrikaans and English, sometimes within the same lesson. While this linguistic richness is a powerful asset, it can also leave educators wondering: Which language should I be using, and when?

Some teachers worry that using a learner’s home language may slow down English development. Others feel pressure to teach exclusively in English, even when comprehension clearly suffers. The truth is that effective support for bilingual learners is not about choosing one language over the other—it is about using Afrikaans, English, or both strategically, depending on the learning goal.

This article offers practical, classroom-ready guidance to help teachers make confident language choices that support understanding, participation, and long-term academic success.

Why Language Choice Matters for Learning

Language is not just a communication tool—it is the vehicle for thinking, reasoning, and meaning-making. When learners do not fully understand the language of instruction, their ability to grasp new concepts is immediately affected, regardless of their intelligence or motivation.

Research shows that a strong foundation in a learner’s first language can support second-language development. This idea, known as the Linguistic Interdependence Hypothesis, suggests that what learners understand well in one language can help them learn in another—reinforcing the value of strategic use of home language in the classroom (see the study.com article on the linguistic interdependence hypothesis for a clear overview).

In the South African context, this is especially important. With 11 official languages, many learners are not working in a single “home language” and one additional language. For some children, both Afrikaans and English may be second or even third languages. This makes thoughtful language support even more critical, as learners are often navigating new concepts and new languages at the same time.

When language choice is mismatched with learning goals, learners may:

• Memorise without understanding

• Struggle to express what they know

• Appear disengaged or inattentive

• Fall behind academically despite having strong thinking skills

Thoughtful language use helps learners build meaning first—and language proficiency second.

When to Use Afrikaans

Afrikaans plays a crucial role in supporting comprehension, confidence, and cognitive development, especially in the early stages of learning new or complex material.

Afrikaans is most effective when:

• Introducing a new concept or unfamiliar topic

• Explaining abstract ideas or instructions

• Clarifying misunderstandings

• Supporting learners who are anxious, withdrawn, or hesitant to participate

Using Afrikaans strategically helps learners grasp what they are learning before worrying about how to say it in English. This reduces cognitive overload and allows learners to focus on meaning rather than decoding language.

Importantly, using the home language does not weaken English development. In fact, it strengthens it by ensuring learners have a solid conceptual foundation to build on.

When to Use English

English remains essential, particularly as it is often the language of assessment, textbooks, and further education. The goal is not to delay English exposure, but to introduce it purposefully and progressively.

English works best when:

• Teaching subject-specific terminology

• Practising reading, writing, and listening skills

• Preparing learners for assessments

• Modelling academic language and sentence structures

Once learners understand a concept, English can be layered in to expand vocabulary and develop fluency. This approach allows learners to connect new English terms to ideas they already understand, making learning more durable and transferable.

When Using Both Languages Is the Best Option

In many cases, the most effective approach is not choosing one language, but using both intentionally. This is often referred to as translanguaging, and when done well, it supports deeper learning rather than confusion.

A bilingual approach is especially useful when:

• Checking understanding (“Explain it to me in your own words”)

• Encouraging discussion and peer collaboration

• Bridging from known language to new language

• Supporting mixed-ability or mixed-language classrooms

For example, a teacher might:

• Explain a concept in Afrikaans

• Introduce key English vocabulary

• Allow discussion in either language

• Require a final written response in English

This flexible approach values learners’ full linguistic repertoire and helps them move confidently between languages.

Common Concerns Teachers Have (and Why They Don’t Need to Worry)

“If I use Afrikaans, learners won’t learn English properly.”

In reality, strong first-language understanding supports second-language learning. Learners transfer skills across languages more easily than we often realise.

“Parents expect English-only teaching.”

Many parents want their children to succeed academically. Explaining that strategic bilingual support improves understanding and results can ease these concerns.

“Switching languages feels unstructured.”

Language use becomes purposeful when it is tied to learning goals. Planned flexibility is very different from random switching.

Practical Guidelines for Supporting Bilingual Learners in the Classroom

A helpful way to decide which language to use is to ask yourself:

• What is the learning goal right now?

• Do learners need understanding or language practice?

• Is confusion about the concept or the language?

Quick rule of thumb:

• Based on the language skills of the learners, use Afrikaans or English for understanding

• Use English for practice and assessment

• Use both for bridging and confidence-building

Creating a Language-Supportive Classroom

Supporting bilingual learners is not about rigid rules. It is about responsiveness, awareness, and respect for learners’ linguistic identities. When teachers use language intentionally, learners feel seen, capable, and more willing to engage.

By recognising when to use Afrikaans, when to use English, and when both are needed, educators can create classrooms where bilingualism is not a barrier—but a powerful tool for learning.

Parent Summary

In South African classrooms, many children learn through more than one language. Using Afrikaans and English at school does not confuse learners or slow them down. In fact, children understand new ideas best when teachers first explain concepts in a language they know well and then introduce English gradually.

This approach helps learners build strong understanding, confidence, and language skills at the same time. When language is used thoughtfully, bilingualism becomes a strength that supports learning rather than a barrier.

At CSSummaries, we understand the realities of South African classrooms. Our teacher-focused resources for grades 4 to 8 include workbooks, PowerPoint summaries, posters, planning, worksheets, assessments and more— all designed to support understanding, save time, and help educators teach with confidence—across languages and learning needs.

Ondersteuning van Tweetalige Leerders: Wanneer om Afrikaans, Engels of Albei te Gebruik

In baie Suid-Afrikaanse klaskamers is tweetaligheid nie die uitsondering nie—dit is die norm. Onderwysers werk daagliks met leerders wat tussen Afrikaans en Engels dink, praat en leer, soms selfs binne dieselfde les. Alhoewel hierdie taalkundige rykdom ’n groot bate is, laat dit baie opvoeders wonder: Watter taal moet ek gebruik, en wanneer?

Sommige onderwysers is bekommerd dat die gebruik van ’n leerder se huistaal, bv. Afrikaans, Engelse ontwikkeling kan vertraag. Ander voel onder druk om uitsluitlik in Engels te onderrig, selfs wanneer begrip duidelik daaronder ly. Die waarheid is dat effektiewe ondersteuning van tweetalige leerders nie gaan oor die keuse van een taal bo ’n ander nie—dit gaan oor die doelgerigte gebruik van Afrikaans, Engels, of albei, afhangend van die leerdoel.

Hierdie artikel bied praktiese, klaskamergerigte riglyne om onderwysers te help om met selfvertroue taalkeuses te maak wat begrip, deelname en langtermyn akademiese sukses ondersteun.

Waarom Taalkeuse Saak Maak vir Leer

Taal is nie net ’n kommunikasie-instrument nie—dit is die medium waardeur denke, redenasie en betekenisvorming plaasvind. Wanneer leerders nie die onderrigtaal ten volle verstaan nie, word hul vermoë om nuwe konsepte te begryp onmiddellik beïnvloed, ongeag hul intelligensie of motivering.

Navorsing en klaskamerervaring toon konsekwent dat leerders nuwe idees die beste verstaan wanneer hulle dit eers kan verwerk in ’n taal wat hulle goed ken. Dit beteken nie dat Engels vermy moet word nie. Dit beteken eerder dat sterk konseptuele begrip dikwels in die huistaal ontwikkel en daarna na ander tale oorgedra word.

In die Suid-Afrikaanse konteks is dit veral belangrik. Met 11 amptelike tale is baie leerders nie net besig met een huistaal en een addisionele taal nie. Vir sommige kinders is beide Afrikaans en Engels tweede of selfs derde tale. Dit maak doelbewuste taalondersteuning des te meer noodsaaklik, aangesien leerders dikwels terselfdertyd nuwe konsepte én nuwe tale moet bemeester.

Wanneer taalkeuse nie met leerdoelwitte ooreenstem nie, kan leerders:

• feite memoriseer sonder werklike begrip

• sukkel om te verwoord wat hulle weet

• onbetrokke of ongeïnteresseerd voorkom

• akademies agter raak ondanks goeie denkvaardighede

Deur taal doelgerig te gebruik, help onderwysers leerders om eers betekenis te bou—en daarna taalvaardigheid te ontwikkel.

Wanneer om Afrikaans te Gebruik (die Huistaal)

Afrikaans speel ’n belangrike rol in die ondersteuning van begrip, selfvertroue en kognitiewe ontwikkeling, veral wanneer nuwe of komplekse leerinhoud aangebied word.

Afrikaans is veral effektief wanneer:

• ’n nuwe konsep of onbekende onderwerp bekendgestel word

• abstrakte idees of instruksies verduidelik moet word

• misverstande uitgeklaar word

• angstige, teruggetrokke of huiwerige leerders ondersteun word

Die strategiese gebruik van Afrikaans help leerders om wat hulle leer te verstaan voordat hulle bekommerd raak oor hoe om dit in Engels te sê. Dit verminder kognitiewe oorlading en stel leerders in staat om op betekenis te fokus eerder as taalontsyfering.

Belangrik: die gebruik van die huistaal benadeel nie Engelse ontwikkeling nie. Inteendeel, dit versterk dit deur ’n stewige begripsgrondslag te lê waarop verdere taalontwikkeling kan plaasvind.

Wanneer om Engels te Gebruik

Engels bly noodsaaklik, veral aangesien dit dikwels die taal van assessering, handboeke en verdere studie is. Die doel is nie om blootstelling aan Engels uit te stel nie, maar om dit doelbewus en progressief te implementeer.

Engels is die mees geskikte keuse wanneer:

• vakspesifieke terminologie onderrig word

• lees-, skryf- en luistervaardighede geoefen word

• leerders vir assesserings voorberei word

• akademiese taal en sinsstrukture gemodelleer word

Sodra leerders ’n konsep verstaan, kan Engels doelgerig bygevoeg word om woordeskat en vlotheid uit te brei. Op hierdie manier word nuwe Engelse terme gekoppel aan bestaande begrip, wat leer meer volhoubaar en oordraagbaar maak.

Wanneer die Gebruik van Albei Tale die Beste Opsie is

In baie gevalle is die mees effektiewe benadering nie om een taal te kies nie, maar om albei tale doelbewus te gebruik. Hierdie benadering staan dikwels bekend as translanguaging, en wanneer dit goed toegepas word, bevorder dit dieper leer eerder as verwarring.

’n Tweetalige benadering werk veral goed wanneer:

• begrip nagegaan word (“Verduidelik dit in jou eie woorde”)

• klasbesprekings en samewerking aangemoedig word

• daar van ’n bekende taal na ’n nuwe taal oorgeskakel word

• gemengde vermoë- of taalvlakke in een klas voorkom

Byvoorbeeld, ’n onderwyser kan:

• ’n konsep in Afrikaans verduidelik

• sleutelterminologie in Engels bekendstel

• bespreking in enige taal toelaat

• ’n finale skriftelike antwoord in Engels vereis

Hierdie buigsame benadering erken leerders se volle taalrepertoire en help hulle om met groter selfvertroue tussen tale te beweeg.

Algemene Bekommernisse by Onderwysers (en Hoekom Dit Onnodig Is)

“As ek Afrikaans gebruik, sal leerders nie behoorlik Engels leer nie.”

Navorsing toon dat sterk eerste-taalbegrip tweede-taalontwikkeling ondersteun. Leerders dra vaardighede makliker tussen tale oor as wat ons dikwels besef.

“Ouers verwag Engels-alleen onderrig.”

Die meeste ouers wil hê hul kinders moet akademies suksesvol wees. Wanneer verduidelik word dat strategiese tweetalige ondersteuning begrip en prestasie verbeter, word hierdie bekommernis dikwels verlig.

“Om tussen tale te wissel voel ongeorganiseerd.”

Wanneer taalgebruik aan duidelike leerdoelwitte gekoppel is, word dit doelgerig—nie lukraak nie. Beplande buigsaamheid is iets heel anders as toevallige taalwisseling.

Praktiese Riglyne vir die Klaskamer

’n Nuttige manier om te besluit watter taal om te gebruik, is om jouself die volgende te vra:

• Wat is die leerdoel op hierdie oomblik?

• Het leerders begrip nodig, of taalvaardigheidsoefening?

• Is die probleem die konsep, of die taal?

’n Eenvoudige riglyn:

• Gebasseer op die taalvaardighede van die leerders, gebruik Afrikaans of Engels vir begrip

• Gebruik Engels vir inoefening en assessering

• Gebruik albei om oorbruggings en selfvertroue te bou

Die Skep van ’n Taalondersteunende Klaskamer

Die ondersteuning van tweetalige leerders gaan nie oor vaste reëls nie. Dit gaan oor sensitiwiteit, bewustheid en respek vir leerders se taalidentiteite. Wanneer onderwysers taal doelbewus gebruik, voel leerders raakgesien, bekwaam en meer bereid om aktief deel te neem.

Deur te weet wanneer om Afrikaans te gebruik, wanneer Engels nodig is, en wanneer albei tale waarde toevoeg, kan opvoeders klaskamers skep waar tweetaligheid nie ’n struikelblok is nie—maar ’n kragtige hulpmiddel vir leer.

Ouersopsomming

In Suid-Afrikaanse klaskamers leer baie kinders deur meer as een taal. Die gebruik van Afrikaans en Engels by die skool verwar leerders nie en vertraag ook nie hul vordering nie. Inteendeel, kinders verstaan nuwe idees die beste wanneer onderwysers konsepte eers in ’n bekende taal verduidelik en Engels geleidelik byvoeg.

Hierdie benadering bou begrip, selfvertroue en taalvaardigheid gelyktydig. Wanneer taal doelbewus gebruik word, word tweetaligheid ’n bate wat leer ondersteun eerder as belemmer.

By CSSummaries verstaan ons die werklikhede van Suid-Afrikaanse klaskamers. Ons onderwyser-gefokusde hulpbronne vir graad 4 tot 8 sluit werkboeke, PowerPoint-opsommings, plakkate, beplanning, werkkaarte, assesserings en meer in, wat begrip ondersteun, tyd bespaar en opvoeders help om met selfvertroue—oor tale heen—te onderrig.